او در وادی فن و ابزار چنان به مهارت رسید که چندین دهه است در ایران، روز تولدش را «روز مهندس» نام نهادهاند و یکی از بزرگترین دانشگاههای فنی و مهندسی کشور نیز نام این دانشمند شهیر را بر پیشانی خود دارد.
خواجه نصیر شاید در زمان خود گمان نمیکرد که روزگاری، راه سختی که او برای کسب دانش ریاضیات، مثلثات و حرکت سیارات پیمود و حتی رسالههایی که در باب علم کلام و اسطرلاب نوشت، زیربنای رشتهای شود که در عصر جدید با عنوان «مهندسی مخابرات» شناخته میشود.
هرچند پایهی این رشته بر علم برق استوار است، اما بزرگترین موهبت آن، نزدیکتر کردن انسانها به یکدیگر از طریق امواج و ارتباطات است. مهندسی مخابرات را باید از دانشهای فنیِ مهم، سخت و پیچیده دانست؛ دانشی که فراگیری آن مستلزم تسلط بر ریاضی، فیزیک، احتمالات مهندسی، محاسبات عددی، معادلات دیفرانسیل و برنامهنویسی است و بدون شناخت دقیق سیگنالها، سیستمها و مدارهای مخابراتی، راه به جایی نمیبرد.
کار اما به اینجا ختم نمیشود. در ادامه، گرایشهایی چون میدان، سیستم، شبکه، کدینگ (رمز)، مهندسی صدا و دیگر شاخههای تخصصی، رشته مخابرات را عمیقتر و پیچیدهتر میکنند؛ و همین مسیر است که یک مهندس مخابرات را، همچون خلف پیشین خود یعنی خواجه نصیرالدین طوسی، به فردی متخصص، دقیق و کاربلد بدل میسازد.
دنیای ارتباطات دیجیتال امروز، که حتی از «دهکده جهانی» مارشال مکلوهان نیز کوچکتر شده، حاصل تلاش مهندسانی است که زمین و آسمان را با ارتباطات ماهوارهای ثابت و سیار، فیبرهای نوری، شبکههای داده و سیستمهای نرمافزاری به یکدیگر پیوند دادهاند.
مهمتر از همه، این مهندسان با کدگذاری، فشردهسازی، رمزگذاری و انتقال ایمن دادهها، ارتباطات را هم پیشرفتهتر کردهاند و هم در دسترستر؛ و بیوقفه بر توسعه، تخصصیتر شدن فناوری و البته آسایش کاربران حرفهای و مردم عادی پافشاری کردهاند.
اگر نگاهی اجمالی به سه دهه اخیر بیندازیم، بهروشنی میبینیم که این پیشرفت چگونه از صنعت تلفن ثابت، دیتا و بیت، به فناوریهای روز جهانی مانند گسترش ارتباطات بیسیم نسل پنجم (5G)، ارتباطات نوری و حتی هوش مصنوعی رسیده است. این مهندسان مخابرات هستند که این صنعت را به هنری پیچیده و حیاتی بدل کرده و همه مردمان را وامدار دانش و علم خود ساختهاند.
سالی که در واپسین روزهای آن قرار داریم، خود گواه روشنی است بر اینکه فعالیت مهندسان مخابرات تا چه اندازه میتواند بر آسایش، آرامش و حتی امنیت روح و روان جامعه اثرگذار باشد. کافی است به یاد بیاوریم روزها و شبهایی را که در جریان جنگ دوازدهروزه، سیستم مخابراتی و اینترنت کشور بهطور موقت دچار اختلال شد و چه بر ارتباطات روزمره ما گذشت.
بدیهی است که در نبود مهندسان متخصص مخابرات در سراسر کشور، چنین رخدادهایی میتواند هر روز و هر ساعت تکرار شود. این مهندس مخابرات است که شبانهروز میکوشد با دانش ریاضی و فنی خود، مسیر ارتباطی مردم را باز نگه دارد و هر روز آن را گستردهتر و پایدارتر کند.
بیگمان خواجه نصیرالدین طوسی با همه هوش و ذکاوتش نمیدانست که هشت سده پس از او، دانش و راهش به دست مهندسانی ادامه خواهد یافت که با فناوری روز، جهان را به مکانی مناسبتر برای زیستن تبدیل کردهاند.
قدر مهندسان مخابرات را بدانیم؛ چرا که نبود آنان میتواند خاطره تلخ روزهای قطع ارتباط و اضطراب جمعی را بارها و بارها تکرار کند.
0 دیدگاه