تاکید ایران بر توسعه تولید مشترک و زنجیره‌های ارزش صنعتی در اکو

الهام حاجی کریمی با اشاره به برگزاری سومین نشست گروه کارشناسان عالی سطح بالای اکو در حوزه صنعت که31 شهریور سال جاری با حضور نمایندگان کشورهای عضو و دبیرخانه اکو در دوشنبه برگزار شد، گفت: در این نشست موضوعات مرتبط با توسعه همکاری‌های صنعتی منطقه‌ای و اسناد چهارمین نشست وزیران صنعت اکو مطرح و مورد بررسی قرار گرفت.

به گفته او؛ نمایندگان ج. ا. ایران، جمهوری آذربایجان، جمهوری قزاقستان، جمهوری قرقیزستان، ج. ا. پاکستان، جمهوری ترکیه، ترکمنستان، جمهوری ازبکستان و جمهوری تاجیکستان دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را در خصوص توسعه همکاری‌های صنعتی میان کشورهای عضو مطرح کردند.

حاجی‌کریمی با گریز بر سخنان کارشناسان سطح عالی، نماینده سازمان توسعه تجارت به نمایندگی ج. ا. ایران، گفت: در این سخنان بر ضرورت حرکت همکاری‌های صنعتی اکو از تجارت مواد اولیه و کالاهای ساده به سمت تولید مشترک، پروژه‌های صنعتی مشترک و ایجاد زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای تأکید شد.

او با اشاره به نقش بخش خصوصی در توسعه همکاری‌های صنعتی اظهار کرد: دولت‌ها می‌توانند مسیر همکاری را هموار کنند، اما این بنگاه‌ها هستند که همکاری صنعتی را به پروژه‌های واقعی تبدیل می‌کنند. از این رو، پیشنهاد بررسی امکان ایجاد مجمع بخش خصوصی صنعتی اکو مطرح شد تا موانع عملیاتی فعالان اقتصادی در حوزه‌هایی همچون مواد اولیه، الزامات گمرکی، حمل‌ونقل، انتقال ارز و فرآیندهای سرمایه‌گذاری به شکل نظام‌مند بررسی و رفع شود.

حاجی کریمی در ادامه گفت: ایران همچنین بر تدوین راهبرد منطقه‌ای همکاری صنعتی اکو، تقویت زیرساخت‌های کیفیت و استاندارد، تسهیل تجارت، تقویت نقش بخش خصوصی، تأمین مالی پروژه‌های مشترک و توسعه فناوری، نوآوری، هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین تأکید کرد. 

بررسی و آماده‌سازی اسناد نشست وزیران صنعت اکو

مدیرکل احیا دفتر موافقتنامه‌های تجاری و سازمان‌های بین‌المللی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین دستورکارهای نشست کارشناسان عالی، بررسی و نهایی‌سازی اسناد چهارمین نشست وزیران صنعت اکو، از جمله دستور جلسه، اعلامیه دوشنبه در مورد صنعت 2026 و گزارش نشست وزیران بود.

او با بیان اینکه اعلامیه دوشنبه در خصوص احیای همکاری‌های صنعتی منطقه‌ای در چهارمین نشست وزیران صنعت اکو که در روز اول مهر 1405 در شهر دوشنبه تاجیکستان در کاخ نوروز برگزار و به تصویب کشورهای عضو رسید، تصریح کرد: از ج.ا ایران انصاری معاون صنایع عمومی به‌عنوان رئیس هیات ج.ا ایران در نشست وزرای صنعت اکو و همچنین در مجمع نساجی تاجیکستان شرکت داشتند. 

به گفته حاجی‌کریمی، محورهای اصلی مورد توجه در سند نهایی شامل احیای و تقویت همکاری‌های صنعتی منطقه‌ای، توسعه سرمایه‌گذاری و پروژه‌های مشترک، تقویت پیوندهای تجاری و اتصال‌پذیری منطقه‌ای، توسعه حمل‌ونقل و لجستیک، دیجیتالی‌سازی و توسعه سرمایه انسانی است.

او توجه به ظرفیت‌های صنعتی و سرمایه‌گذاری کشورهای عضو، حمایت از توسعه تولید رقابت‌پذیر و صادرات‌محور، تقویت مناطق صنعتی و سازوکارهای حمایتی و استفاده از فناوری‌های نوین را از مهم‌ترین مباحث مطرح‌شده در نشست وزیران عنوان کرد.

این مقام مسئول در سازمان توسعه تجارت ایران در پایان، با اعلام آمادگی جمهوری اسلامی ایران برای همکاری‌های سازنده در چارچوب اکو، بر توسعه پروژه‌های مشترک صنعتی، تقویت زنجیره‌های ارزش منطقه‌ای، تسهیل سرمایه‌گذاری و تجارت و بهره‌گیری از ظرفیت‌های کشورهای عضو برای شکل‌دهی به همکاری‌های عملی و پایدار تاکید کرد.

گفتنی است، در سال 2025، کشورهای عضو اکو شامل: ایران، ترکیه، پاکستان، قزاقستان، قرقیزستان، آذربایجان ، تاجیکستان، ازبکستان، ترکمنستان و افغانستان، حدود 10 درصد جمعیت جهان، 3.8 درصد تولید ناخالص داخلی جهانی بر اساس برابری قدرت خرید و نزدیک به 2 درصد تجارت کالا و خدمات جهان را به خود اختصاص داده‌اند.

 صادرات کالایی درون‌منطقه‌ای اکو حدود 44 میلیارد دلار و واردات درون‌منطقه‌ای آن حدود 39 میلیارد دلار بوده است؛ سهمی محدود از کل تجارت منطقه. طی دوره 2016 تا 2025، تجارت درون‌منطقه‌ای به‌طور پیوسته گسترش یافته است؛ به‌گونه‌ای که صادرات درون‌گروهی اکو با میانگین رشد سالانه حدود 4.7 درصد و واردات درون‌منطقه‌ای با میانگین رشد سالانه حدود 5.1 درصد افزایش یافته است.

 در سال 2025، صادرات ایران به کشورهای عضو اکو به حدود 14 میلیارد دلار و واردات ما به حدود 11.4 میلیارد دلار رسید و سهم کشورهای اکو از کل صادرات ایران از 21.1 درصد در سال 2021 به 25.3 درصد در سال 2025 افزایش یافت.

 در همین دوره، تجارت ایران با کشورهای عضو اکو با میانگین رشد سالانه حدود 14 درصد گسترش یافته است؛ به‌گونه‌ای که صادرات با رشد سالانه حدود 10.5 درصد و واردات با رشد سالانه حدود 19 درصد افزایش داشته است.