حذف چک رمزدار از چه زمانی اجرا می‌شود؟ جزئیات جایگزینی با چک تضمین‌شده

به گزارش رصدبورس، برنامه حذف چک‌های رمزدار از مدت‌ها قبل در دستور کار بانک مرکزی قرار داشت. این بانک ابتدا در شهریور 1403، فرایند جایگزینی چک تضمین‌شده با چک رمزدار را به شبکه بانکی ابلاغ کرد.

در ادامه، به‌دلیل درخواست برخی بانک‌ها برای تکمیل تغییرات فنی و آماده‌سازی سامانه‌های بانکی، اجرای ممنوعیت صدور چک رمزدار به هفته پایانی فروردین 1405 موکول شد. بنابراین خبر منتشرشده بخشی از یک برنامه اجرایی چندمرحله‌ای است، نه تصمیمی ناگهانی.

 جایگزین چک رمزدار چیست؟

پس از حذف چک رمزدار، مشتریان باید از چک تضمین‌شده صیادی استفاده کنند. این چک به درخواست مشتری و با پشتوانه وجه تأمین‌شده نزد بانک صادر می‌شود؛ بنابراین پرداخت آن به اعتبار شخص متقاضی وابسته نیست.

چک تضمین‌شده دارای شناسه 16 رقمی صیادی است و مشخصات آن در سامانه صیاد ثبت می‌شود. دریافت‌کننده می‌تواند پیش از پذیرش چک، اصالت و اطلاعات آن را از طریق همراه‌بانک، اینترنت‌بانک، برنامه‌های مجاز بانکی یا سامانه پیامکی استعلام کند.

چک جدید در وجه شخص و حساب مشخص صادر می‌شود و قابل انتقال به فرد دیگری نیست. همچنین برخلاف چک رمزدار، به شهر یا شعبه محل صدور محدود نمی‌شود و در سراسر کشور قابلیت استفاده دارد.

چرا چک‌های رمزدار حذف شدند؟

مهم‌ترین ضعف چک رمزدار، نبود امکان استعلام عمومی و برخط بود. دریافت‌کننده برای اطمینان از اصالت چک معمولاً باید به بانک صادرکننده مراجعه می‌کرد؛ موضوعی که فرایند معامله را طولانی و احتمال سوءاستفاده از نمونه‌های جعلی را بیشتر می‌کرد.

چک تضمین‌شده صیادی با ثبت اطلاعات در سامانه مرکزی، امکان بررسی اصالت را پیش از نهایی‌شدن معامله فراهم می‌کند. این تغییر می‌تواند امنیت معاملات بزرگی مانند خرید ملک، خودرو، تجهیزات صنعتی و مبادلات تجاری را افزایش دهد.

بانک مرکزی همچنین از بانک‌ها خواسته است پرداخت چک تضمین‌شده را به رویه چک رمزدار نزدیک کنند تا پس از بررسی اصالت، وجه در اختیار ذی‌نفع قرار گیرد.

هنگام دریافت چک تضمین‌شده چه نکاتی را رعایت کنیم؟

دریافت‌کنندگان باید پیش از تحویل کالا یا نهایی‌کردن معامله، شناسه 16 رقمی چک را استعلام کنند و مشخصات نمایش‌داده‌شده را با اصل سند تطبیق دهند.

نام ذی‌نفع، شماره حساب مقصد، مبلغ و نام بانک صادرکننده نیز باید با اطلاعات معامله مطابقت داشته باشد. از پذیرش تصویر یا کپی چک بدون مشاهده اصل آن باید خودداری شود.

حذف چک رمزدار به معنای محدودشدن انتقال مبالغ بزرگ نیست. چک تضمین‌شده همان کارکرد اصلی را با قابلیت استعلام، ثبت سیستمی و شفافیت بیشتر ادامه می‌دهد.