«مانا ملت» پلی میان ارزهای راکد و تولید

به گزارش خبرنگار رصدبورس، آیین آغاز پذیره‌نویسی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی کشور، امروز 25 شهریورماه در ساختمان سازمان بورس و اوراق بهادار برگزار شد. صندوق «مانا ملت» به همت بانک ملت و با مدیریت شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، فعالیت خود را با سقف اولیه 10 میلیون دلار آغاز کرده است.

این صندوق هم‌زمان تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار و بانک مرکزی فعالیت می‌کند. بانک ملت در ساختار اجرایی آن، مسئولیت مدیر ثبت، مدیر عملیات ارزی و ضامن نقدشوندگی را برعهده دارد و شرکت تأمین سرمایه بانک ملت نیز مدیر صندوق است.

ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری «مانا ملت» 10 دلار و حداقل سرمایه‌گذاری برای اشخاص حقیقی و حقوقی 100 دلار تعیین شده است. متقاضیان می‌توانند منابع خود را به‌صورت اسکناس یا حواله دلاری از طریق 160 شعبه منتخب بانک ملت وارد صندوق کنند.

مدنی‌زاده: ارزهای راکد باید به چرخه تولید بازگردند

سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، در این مراسم از راه‌اندازی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم «طرح رویش» یاد کرد و گفت: یکی از مشکلات ساختاری اقتصاد ایران این است که بخش قابل‌توجهی از پس‌اندازها به سرمایه‌گذاری مولد تبدیل نمی‌شود.

وی توضیح داد که طی سال‌های گذشته، نرخ پس‌انداز در اقتصاد ایران در مقاطعی در سطح بالایی قرار داشته، اما نرخ خالص سرمایه‌گذاری با احتساب استهلاک به صفر یا حتی محدوده منفی نزدیک شده است. این وضعیت نشان می‌دهد بخشی از منابع مردم از چرخه رسمی اقتصاد خارج و به سمت بازار ارز، طلا، رمزارز، زمین و املاک هدایت شده است.

وزیر اقتصاد تأکید کرد: مردم برای حفظ ارزش دارایی خود به ابزارهایی نیاز دارند که بتواند ریسک تورم و نوسانات ارزی را پوشش دهد. اوراق و صندوق‌های ارزی از جمله ابزارهایی هستند که ضمن پاسخ‌دادن به این نیاز، امکان بازگشت پس‌اندازها به چرخه سرمایه‌گذاری و تولید را فراهم می‌کنند.

مدنی‌زاده افزود: منابع جذب‌شده در صندوق‌های ارزی باید به سمت پروژه‌هایی هدایت شود که علاوه بر سودآوری مناسب، درآمد و بازده ارزی داشته باشند. پروژه‌های بزرگ نفت، گاز، پتروشیمی، معدن، فناوری اطلاعات، انرژی‌های تجدیدپذیر و بهینه‌سازی مصرف انرژی از جمله ظرفیت‌های مناسب برای استفاده از این منابع هستند.

به گفته وی، وزارت اقتصاد در قالب «طرح 20» تعدادی از پروژه‌های بزرگ ملی، ارزآور و دارای بازدهی بالا را شناسایی کرده است تا از طریق انتشار اوراق ارزی، بخشی از دارایی‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری ارزی را تشکیل دهند.

وزیر اقتصاد همچنین توسعه ابزارهای مشتقه و صندوق‌های ارزی را عاملی برای کاهش فشار بر بازار نقدی ارز دانست و گفت: هرچه ابزارهای مالی ارزی توسعه یابند، امکان مدیریت تقاضا و پوشش ریسک افزایش پیدا می‌کند و بخشی از فشار تقاضا از بازار نقدی یا «اسپات» برداشته می‌شود؛ موضوعی که می‌تواند به کاهش نوسانات ارزی کمک کند.

وی از برنامه‌ریزی برای جذب منابع ارزی ایرانیان خارج از کشور، سرمایه‌گذاران خارجی و ارزهای در اختیار خانوارها خبر داد و افزود: حتی باید برای استفاده از دارایی‌های ذخیره‌شده مردم در حوزه رمزارز، در چارچوب‌های قانونی و به‌عنوان پشتوانه تأمین مالی، ابزارهای مناسبی طراحی شود.

مدنی‌زاده تأکید کرد که صندوق ارزی تنها یکی از اجزای برنامه دولت برای افزایش سرمایه‌گذاری، تقویت تولید و کنترل تورم است و در کنار آن، اصلاح قوانین و رفع موانع سرمایه‌گذاری نیز در دستور کار قرار دارد.

صیدی: صندوق دوم ارزی تا چند هفته آینده معرفی می‌شود

حجت‌الله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، نیز در این مراسم راه‌اندازی صندوق «مانا ملت» را نتیجه همکاری بازار سرمایه، بانک مرکزی، شبکه بانکی و نهادهای مالی دانست.

وی گفت: یکی از اهداف طرح رویش، تبدیل ثروت‌های راکد به دارایی‌های مولد و ارزش‌آفرین است. بخشی از منابع ارزی کشور در اختیار خانوارها و بنگاه‌ها قرار دارد، اما به دلیل نبود ابزار مناسب، وارد فرآیند تأمین مالی تولید نمی‌شود.

رئیس سازمان بورس با اشاره به حجم بالای تجارت خارجی ایران اظهار کرد: اقتصادی که سالانه ده‌ها میلیارد دلار صادرات و واردات دارد، به‌طور طبیعی دارای منابع ارزی در اختیار مردم و بنگاه‌هاست. صندوق ارزی می‌تواند بستری رسمی و تحت نظارت برای جذب این منابع و به‌کارگیری آن‌ها در اقتصاد فراهم کند.

صیدی از استقبال اولیه سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی از پذیره‌نویسی «مانا ملت» خبر داد و اعلام کرد که سازمان بورس مجوز دو صندوق ارزی را صادر کرده است و صندوق دوم نیز احتمالاً ظرف دو تا سه هفته آینده معرفی خواهد شد. درخواست‌های دیگری نیز برای تأسیس صندوق‌های مشابه در دست بررسی است.

وی مسیر آینده صندوق‌های ارزی را حرکت از صندوق‌های درآمد ثابت به سمت صندوق پروژه‌های ارزی عنوان کرد و گفت: پروژه‌های افزایش فشار میادین گازی، توسعه میادین نفت و گاز مشترک، طرح‌های پتروشیمی و معدنی و پروژه‌های صادرات‌محور، ظرفیت مناسبی برای تأمین مالی از این مسیر دارند.

رئیس سازمان بورس همچنین از طراحی «اوراق صدف ارزی» برای کمک به تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌های صادراتی خبر داد و افزود: هماهنگی‌های مربوط به این ابزار با بانک مرکزی در حال انجام است تا صندوق‌های ارزی بتوانند این اوراق را نیز در ترکیب دارایی‌های خود قرار دهند.

صیدی تأکید کرد: تنوع‌بخشی به ابزارهای بازار مالی، امکان انتخاب متناسب با درجه ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد و می‌تواند در کنار توسعه بازار سرمایه، به ثبات بازارهای پولی و ارزی کمک کند.

فرخ‌نژاد: بانک ملت ضامن نقدشوندگی صندوق است

فرشید فرخ‌نژاد، مدیرعامل بانک ملت، در ادامه مراسم گفت: منابع ارزی نقش مهمی در تصمیم‌های اقتصادی اشخاص، بنگاه‌ها و فعالان تجاری دارند و باید در بستری حرفه‌ای، امن، شفاف و قابل نظارت مدیریت شوند.

وی افزود: سرمایه‌گذاران علاوه بر حفظ ماهیت ارزی دارایی خود، انتظار دریافت بازدهی به همان ارز را دارند. هرچه ابزارهای مطمئن‌تری برای پاسخ به این نیاز طراحی شود، امکان هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد و تأمین مالی اقتصاد افزایش پیدا می‌کند.

مدیرعامل بانک ملت با تأکید بر مسئولیت این بانک به‌عنوان ضامن نقدشوندگی صندوق اظهار کرد: بانک ملت علاوه بر ایفای نقش مدیر ثبت و مدیر عملیات ارزی، نقدشوندگی صندوق را نیز ضمانت می‌کند. سابقه بانک در ایفای به‌موقع تعهدات می‌تواند اعتماد بیشتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند.

فرخ‌نژاد ساختار صدور و ابطال صندوق را یکی دیگر از مزیت‌های آن دانست و گفت: سرمایه‌گذار برای ورود یا خروج از صندوق، نیازمند یافتن خریدار یا فروشنده در بازار ثانویه نیست و فرآیند صدور و ابطال واحدها در ساختار خود صندوق انجام می‌شود.

وی با اشاره به سوابق بانک ملت در تأمین مالی ارزی اعلام کرد: این بانک تاکنون بیش از 320 میلیون یورو اوراق مرابحه ارزی برای صنایع پتروشیمی و فولادی منتشر کرده و حدود یک میلیارد یورو طرح دیگر نیز در مرحله بررسی و انتشار قرار دارد.

به گفته مدیرعامل بانک ملت، منابع جذب‌شده از طریق صندوق «مانا ملت» می‌تواند در آینده در خدمت توسعه همین ابزارهای تأمین مالی و حمایت از پروژه‌های اولویت‌دار، صادراتی و ارزآور کشور قرار گیرد.

سرکانیان: «مانا ملت» تحت نظارت هم‌زمان دو نهاد تنظیم‌گر است

افشار سرکانیان، مدیرعامل شرکت تأمین سرمایه بانک ملت، راه‌اندازی صندوق «مانا ملت» را نقطه آغاز توسعه یک ابزار مالی جدید در پیوند میان بازار پول، بازار سرمایه و اقتصاد واقعی توصیف کرد.

وی گفت: این صندوق به‌عنوان یک نهاد مالی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کند و بانک مرکزی نیز براساس دستورالعمل اجرایی، بر عملیات ارزی آن نظارت دارد. به این ترتیب، «مانا ملت» از معدود ابزارهایی است که دو نهاد اصلی تنظیم‌گر بازار پول و بازار سرمایه به‌طور مستقیم بر فعالیت آن نظارت می‌کنند.

مدیرعامل تأمین سرمایه بانک ملت درباره شرایط سرمایه‌گذاری در این صندوق توضیح داد: ارز منتخب صندوق دلار آمریکا، ارزش هر واحد 10 دلار و حداقل سرمایه‌گذاری اولیه برای اشخاص حقیقی و حقوقی 100 دلار است.

هر سرمایه‌گذار می‌تواند حداکثر پنج درصد از کل واحدهای صندوق را در اختیار داشته باشد؛ بنابراین با توجه به سقف اولیه 10 میلیون دلاری، حداکثر سرمایه‌گذاری فعلی هر شخص حقیقی یا حقوقی 500 هزار دلار خواهد بود.

سرکانیان افزود: سرمایه‌گذاران می‌توانند منابع خود را به‌صورت اسکناس یا حواله ارزی وارد صندوق کنند و بازپرداخت اصل سرمایه و عایدی نیز مطابق مقررات و امیدنامه صندوق با حفظ ماهیت ارزی انجام می‌شود.

وی مشارکت 160 شعبه منتخب بانک ملت در فرآیند پذیره‌نویسی را یکی از ظرفیت‌های اجرایی صندوق دانست و از همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی، بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار، مدیرعامل و هیئت‌مدیره بانک ملت و مجموعه کارشناسان در طراحی، اخذ مجوز و فراهم‌کردن زیرساخت‌های اجرایی قدردانی کرد.

آزمون اعتماد برای یک ابزار مالی تازه

راه‌اندازی نخستین صندوق سرمایه‌گذاری ارزی را می‌توان گامی تازه در توسعه ابزارهای مالی ایران دانست؛ ابزاری که از یک‌سو امکان حفظ ماهیت ارزی دارایی و کسب بازده ارزی را برای سرمایه‌گذار فراهم می‌کند و از سوی دیگر، می‌تواند منابع راکد را به سمت تأمین مالی پروژه‌های مولد هدایت کند.

بااین‌حال، موفقیت «مانا ملت» تنها به میزان منابع جذب‌شده در روزهای نخست وابسته نیست. نحوه سرمایه‌گذاری منابع، شفافیت ترکیب دارایی‌ها، تحقق بازده ارزی، سرعت صدور و ابطال واحدها و بازپرداخت بدون محدودیت اصل و عایدی به‌صورت ارز، مهم‌ترین معیارهایی هستند که اعتماد عمومی به این ابزار تازه را شکل خواهند داد.

اگر این صندوق بتواند تعهدات خود را شفاف و به‌موقع اجرا کند، مسیر برای افزایش اندازه صندوق، راه‌اندازی صندوق‌های ارزی جدید و توسعه صندوق پروژه‌های ارزی هموار خواهد شد؛ مسیری که می‌تواند بخشی از ارزهای راکد را از محل نگهداری غیرمولد خارج و به سرمایه‌گذاری در بخش واقعی اقتصاد متصل کند.

در پایان این مراسم لوح یادبود آیین آغاز پذیره‌نویسی نخستین صندوق ارزی توسط حضور وزیر اقتصاد، رییس سازمان بورس و اوراق بهادار و اعضای شورای عالی بورس امضا شد.