سال ۱۴۰۴؛ مپنا در مسیر تاب‌آوری، نوآوری و توسعه

در این میان، گروه مپنا به‌عنوان یکی از پیشران‌های صنایع زیرساختی و نماد توان مهندسی و داخلی‌سازی در کشور، همانند سایر بخش‌های اقتصادی از این تحولات تأثیر پذیرفت.

محدودیت‌های زنجیره تأمین، نوسانات حوزه پولی و ارزی و تغییرات فضای کسب‌وکار، اجرای پروژه‌ها را از نظر هزینه، زمان‌بندی و برنامه‌ریزی با شرایط جدیدی مواجه کرد و ضرورت تصمیم‌گیری چابک و مدیریت هوشمندانه را بیش از گذشته افزایش داد. با توجه به ماهیت پروژه‌محور و گستردگی فعالیت‌های مپنا، این تحولات به‌صورت مستقیم در فرآیندهای اجرایی و عملیاتی گروه قابل مشاهده بود.

با این حال، مپنا با تکیه بر سرمایه انسانی متخصص، تجربه مدیریتی و ظرفیت‌های فنی و مهندسی خود، تلاش کرد آثار این شرایط را به حداقل برساند. تقویت توان داخلی، بازطراحی برنامه‌ها متناسب با شرایط روز، مدیریت بهینه منابع و تمرکز بر پروژه‌های کلیدی، از مهم‌ترین رویکردهای گروه در سال 1404 بود. نتیجه این رویکرد، تداوم خدمات‌رسانی صنعتی و حفظ مسیر توسعه با کمترین اختلال در روند تحقق اهداف کلان گروه بود.

در سالی که گذشت گروه مپنا از توربین کلاس F تمام ایرانی MGT_75رونمایی کرد. توربین MGT-75 توان رقابت با محصولات شاخص بین‌المللی را داراست و به‌طور قابل‌توجهی موجب کاهش مصرف سوخت و آلایندگی زیست محیطی می‌شود.

مپنا همچنین از محصول پیشرفته کمپرسور فشار بالای ذخیره‌سازی گاز رونمایی کرد. کمپرسورهای سانتریفیوژ فشار بالای پروژه فاز دوم مخزن ذخیره‌سازی گاز شوریجه که طراحی و ساخت آن‌ها به‌طور کامل توسط شرکت مهندسی و ساخت توربین مپنا (توگا) انجام شده است، نقطه عطفی مهم در توسعه توانمندی‌های بومی و مهندسی پیشرفته صنعت کشور به‌شمار می‌آید. برنده شدن در مناقصه احداث واحد کلرآلکالی پتروشیمی بندر امام (ره) نیز از مهمترین رخدادهای هلدینگ نفت، گاز و پتروشیمی مپنا بوده است. 

بهره برداری از پروژه «Agreed» گناوه مپنا به عنوان یک طرح ترکیبی کشاورزی و انرژی نوین در آذر 1404 در نیروگاه سیکل ترکیبی گناوه انجام شد. این سیستم هوشمند برای تحلیل داده‌ها مبتنی بر اینترنت اشیا، مدلی برای آینده پایدار کشاورزی ایران و کشت بدون خاک و مدیریت مصرف آب با جمع‌آوری زه آب و بازچرخانی است.

تفاهم‌نامه همکاری سه‌جانبه توسعه زیرساخت‌های شارژ خودرو برقی، تفاهم‌نامه‌ سه‌جانبه برای اجرای پروژه ازدیاد برداشت از میدان نفتی پرنج با هدف بهره‌برداری بهینه از منابع نفتی، اجرای سیستم مدیا در برخی نیروگاه‌ها که منجر به افزایش ظرفیت شد، پایان عملیات تعمیرات اساسی پالایشگاه فاز 14 پارس جنوبی، امضا قرارداد ساخت سه رام قطار مترو قم، توسعه همکاری با دانشگاه‌ها، افتتاح مپنا دیجیتال، شرکت ساخت افزایشی مپنا و آغاز به کار صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر مپنا از دیگر رخدادهای با اهمیت سال 1404 بود. همچنین گروه مپنا در سال گذشته، عنوان برترین برند کارفرمایی ایران را از نگاه کارجویان کسب کرد.

از سویی تغییر و تحولات ساختاری گروه مپنا در سال 1404 عملیاتی شد و هلدینگ‌های صنایع برق و آب، نفت و گاز، حمل و نقل و نیز هلدینگ «مدیریت نیروگاهی ایرانیان مپنا» با تشکیل هیئت‌مدیره‌های خود رسما شروع به کار کردند.

دستاوردهای مپنا در راه‌اندازی واحدهای نیروگاهی

با تلاش گروه مپنا، از ابتدای سال 1404 تا آغاز 1405 در داخل کشور، مجموعا یک‌هزار و 534 مگاوات برق وارد مدار شد و تامین سهم قابل توجهی از نیاز شبکه برق کشور بر عهده مپنا بود.

مپنا در سال گذشته، واحدهای نیروگاهی مانند واحد بخار نیروگاه سیکل ترکیبی رودشور، واحد اول گازی نیروگاه سیکل ترکیبی نکا، واحد گازی برق و بخار مکران، نیروگاه مقیاس کوچک پردیس و واحد پنجم نیروگاه دماوند، واحد دوم گازی المهدی، واحد اول گازی خرم‌آباد و واحد بخار قشم و نیز 89 مگاوات نیروگاه خورشیدی را به بهره‌برداری رساند.

گروه مپنا از ابتدای تاسیس تا کنون، 174 پروژه مشتمل بر 584 واحد نیروگاهی به ظرفیت کل 68هزار و 374 مگاوات قرارداد در داخل و خارج کشور منعقد کرده است. از این میزان 414 واحد به ظرفیت 54هزار و 92 مگاوات به بهره‌برداری رسیده و 171 واحد به ظرفیت 14هزار و 282 مگاوات در حال احداث است.

مپنا در کشورهای منطقه نیز حضور فعالی داشته و از ابتدا تا کنون، بیش از 5هزار مگاوات برق خارج از کشور راه‌اندازی کرده و 843 مگاوات در دست اجرا دارد که شامل سه واحد بخار نیروگاه رمیله به ظرفیت 480 مگاوات و دو واحد گاز و بخار الحیدریه به ظرفیت 363 مگاوات است.

انرژی‌های تجدیدپذیر  

گروه مپنا سهم قابل‌توجهی از ظرفیت تولید انرژی بادی کشور را در اختیار دارد و به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین بازیگران حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر ایران شناخته می‌شود.

نیروگاه میل نادر مپنا با ضریب ظرفیت بیش از 44 درصد در صدر رده‌بندی سال گذشته میان نیروگاه‌های بادی با ظرفیت بالای 15 مگاوات قرار دارد. نیروگاه‌های آقکند، کهک و درح نیز در ادامه این رتبه‌بندی قرار گرفته‌اند. ضریب ظرفیت این نیروگاه‌ها نشان‌دهنده بهره‌وری بالای تجهیزات و مدیریت عملیاتی آن‌هاست.

همچنین از 430 مگاوات پروژه‌های نیروگاه خورشیدی مپنا در حال حاضر 130 مگاوات در مرحله احداث و 300 مگاوات باقی‌مانده در مرحله اخذ مجوز و تحویل زمین است.

از این پروژه‌ها در 28 اسفند 1404 نیروگاه خورشیدی 10 مگاواتی شاهین شهر با سرمایه گذاری گروه مپنا برق‌دار شد.

بخش اعظم فعالیت تامین و اجرای نیروگاه‌های خورشیدی 50 مگاواتی "مهرگان" و 70 مگاواتی "فیض" نیز در سال 1404 به انجام رسید و انتظار می رود در نیمه اول سال 1405 وارد مدار شود.

طی سال 1404 تامین مالی نیروگاه خورشیدی 200 مگاواتی شاهین‌شهر اصفهان آغاز شد. این نیروگاه در زمینی به وسعت 300 هکتار احداث می‌شود و در چارچوب قرارداد خرید تضمینی برق ماده 12 و با مدل سرمایه‌گذاری BOO توسط گروه مپنا به اجرا درمی‌آید.

علاوه بر این نیروگاه خورشیدی قابل حمل MAPsolar به عنوان محصولی در مسیر توسعه انرژی پاک در سال گذشته رونمایی شد.

دستاوردهای حوزه‌ آب

شرکت مپنا در بیش از دو دهه اخیر، اجرای چندین پروژه در حوزه تولید و فرآوری آب اعم از واحدهای نمک‌زدایی آب دریا به روش غشایی و حرارتی، تصفیه پساب فاضلاب شهری و صنعتی، تولید آب فوق خالص (دمین) برای صنایع و نیروگاه‌ها و بازچرخانی آب را جمعا با ظرفیت تولید بیش از 200هزار متر مکعب در شبانه روز بر عهده داشته است.

در این راستا 17هزار متر مکعب آب فوق خالص (دمین) در شبانه‌روز به روش EDI در پروژه آب نیروی مکران، 10هزار مترمکعب آب فوق خالص (دمین) در شبانه‌روز به روش EDI برای بیش از 20 نیروگاه سیکل ترکیبی، 25هزار مترمکعب آب فوق خالص (دمین) در شبانه‌روز به روش تبادل یونی برای نیروگاه‌های بخار و سیکل ترکیبی، 48‌هزار متر مکعب در شبانه‌روز شیرین‌سازی آب دریا با کیفیت قابل شرب و صنعتی در پروژه آب نیروی مکران، 35‌هزار متر مکعب در شبانه‌روز شیرین‌سازی آب دریا با کیفیت قابل شرب در لیان بوشهر، 8هزار متر مکعب آب در شبانه روز در پروژه شیرین‌سازی آب دریا با مصرف شرب در چارک استان هرمزگان، 3هزار و 750 مترمکعب آب در شبانه‌روز در پروژه شیرین‌سازی آب دریا با مصرف شرب در دیر استان بوشهر، دو پروژه شیرین‌سازی آب دریا به روش حرارتی به ظرفیت 26هزار متر مکعب در شبانه‌روز در جزیره قشم، یک پروژه شیرین‌سازی آب دریا به روش حرارتی به ظرفیت 6هزار مترمکعب در پالایشگاه مهر خلیج فارس و پروژه‌های تصفیه پساب صنعتی و بهداشتی کارخانه ذوب آهن اصفهان و تصفیه پساب نیروگاه پرند و تصفیه پساب نیروگاه توس و تصفیه پساب نیروگاه رودشور و تصفیه پساب کارخانه مپنابویلر مجموعا به ظرفیت پساب ورودی 24هزار مترمکعب در شبانه‌روز از دیگر پروژه‌های حوزه آب در گروه مپنا است.

همچنین مپنا طی سال 1404 دو تفاهم‌نامه در حوزه کسب و کار آب به امضا رساند. اولین تفاهم‌نامه میان هلدینگ برق و آب مپنا و هلدینگ مدیریت نیروگاهی ایرانیان برای اجرای طرح پایلوت ZLD در مجتمع آب شیرین کن قشم منعقد شد و دیگری مابین هلدینگ برق و آب مپنا با شرکت ایمواسکو برای مهندسی، تامین و ساخت هفت ایستگاه پمپاژ از چابهار تا نیکشهر به امضا رسید و انتظار می‌رود هر دو تفاهم‌نامه در سال جاری عملیاتی شود. 

توسعه کسب و کار نفت و گاز مپنا

از مهمترین دستاوردهای هلدینگ صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مپنا طی سال 1404 می‌توان به اجرای عملیات نصب و پیش‌راه‌اندازی دو دستگاه توربوکمپرسور میدان ذخیره گاز شوریجه D که ساخته شده توسط متخصصان داخلی مپناست، اشاره کرد.

همچنین توسعه موفق میدان دانان و راه‌اندازی واحد نمک‌زدایی دهلران با ظرفیت 10هزار بشکه در روز، ابلاغ قرارداد توسعه میدان بند کرخه به عنوان اولین قرارداد IPC هلدینگ، امضای قرارداد تأسیسات فرآورشی سریع‌الاحداث برای میادین قلعه‌نار، کبود و بالارود با ظرفیت 40هزار بشکه در روز و امضای تفاهم‌نامه توسعه و بهره‌برداری از میادین گازی هالگان و شاهینی با هدف تولید روزانه 30میلیون مترمکعب گاز نقش مهم هلدینگ صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مپنا را در تقویت امنیت انرژی کشور نمایان می‌کند. 

مپنا در پروژه سپهر و جفیر موفق به آغاز فاز اجرایی و عملیاتی با به کار گیری دو دستگاه دکل حفاری شد. همچنین با اتمام عملیات حفاری چاه جفیر 12 به عنوان اولین چاه میدان سپهر و جفیر توانست عملکرد ارزنده‌ای را در این پروژه ملی ثبت کند. در عین حال در پروژه شوریجه نیز علی‌رغم محدودیت‌های موجود به دلیل شرایط جنگی، با تامین به موقع کالا، تجهیزات و دکل‌های حفاری مورد نیاز دستاوردهای قابل توجهی از جمله ثبت بهترین رکورد حفاری و تکمیل یک چاه گازی در میدان خانگیران به مدت 85 روز داشته است.

همچنین برنده شدن در مناقصه احداث واحد کلرآلکالی پتروشیمی بندر امام (ره) و نیز پروژه احداث واحدهای کیفی‌سازی محصولات بنزین و نفت‌گاز همراه با واحدهای پایین دستی تولید گوگرد پالایشگاه نفت کرمانشاه از جمله سایر دستاوردهای اجرایی این هلدینگ در سال گذشته به شمار می‌رود. 

هلدینگ صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مپنا همچنین موفق به ساخت داخل قطعات زیادی در حوزه نفت، گاز و پتروشیمی و جلوگیری از خروج 5/1 میلیون یورو شده است.

در خصوص سایر دستاوردهای این هلدینگ در حوزه مشاوره و خدمات مهندسی می‌توان به انجام پروژه‌های مهمی مانند مشاوره و نظارت کارگاهی طرح آزادگان جنوبی، مطالعات مخزن و آزمایشگاه مغزه میدان شادگان و پروژه مدل‌سازی در بخش‌هایی از میدان پارس جنوبی اشاره نمود."

حمل و نقل 

گروه مپنا با هدف توسعه زیرساخت‌های ملی و بومی‌سازی فناوری‌های پیشرفته، از سال 1387 وارد صنعت حمل‌ونقل ریلی شد و طی سال‌های گذشته به یکی از بازیگران اصلی این حوزه در کشور تبدیل شده است. در ادامه این مسیر و با توجه به تحولات جهانی صنعت حمل‌ونقل، در سال 1402 کسب‌وکارهای «حمل‌ونقل ریلی، برقی‌سازی و باتری» در قالب بخش متمرکز «حمل‌ونقل» در گروه مپنا تجمیع شد تا هم‌افزایی بیشتری در توسعه راهکارهای نوین حمل‌ونقل ایجاد شود.

در سال 1404، فعالیت‌های صنعت حمل و نقل مپنا با پیشبرد پروژه‌ها و قراردادهای مهمی همراه بوده است. از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به قرارداد تولید 40 دستگاه لکوموتیو باری MAP30 برای شرکت راه‌آهن ج. ا. ایران، معرفی شرکت احداث و توسعه ریلی مپنا به عنوان برنده مناقصه پروژه تکمیل روسازی خط مترو بهارستان–اصفهان و پروژه احداث خط دوم راه آهن عباس‌آباد – کال‌زرد در حوزه زیرساخت‌های ریلی، قرارداد خدمات نگهداری، تعمیرات و راهبری لکوموتیوهای 4هزار اسب بخار MAP30 با شرکت سریر لجستیک هوشمند ایرانیان و همچنین قرارداد فروش 10 دستگاه واگن مسافری پنج‌ستاره با شرکت یزد آینده ریل بیشمار اشاره کرد.

کسب مناقصه تأمین 60 دستگاه قطار LRV برای خط یک قطار شهری مشهد و دو رام قطار مترو پنج واگنه خط A قم توسط شرکت واگن پارس مپنا نیز از دستاوردهای مهم این مجموعه در حوزه حمل و نقل درون شهری در سال 1404 محسوب می‌شود. همچنین در حوزه تولید و ساخت داخل، قرارداد تولید شش مجموعه کامل بدنه (شامل 42 دستگاه) و شش رام بوژی برای قطارهای هفت واگنه شرکت واگن‌سازی تهران، از دیگر اقدامات شاخص این مجموعه به شمار می‌رود که نقش مهمی در تعمیق ساخت داخل و انتقال دانش فنی ایفا می‌کند.

در تکمیل زنجیره توانمندی‌های صنعتی، قرارداد تأمین و ساخت دامپ‌تراک با شرکت ملی صنایع مس ایران نیز منعقد شد که بیانگر توسعه فعالیت‌های مپنا در حوزه ماشین‌آلات سنگین و ورود مؤثر به بازار تجهیزات معدنی است.

برقی‌سازی و باتری

طی سال 1404 شرکت مکو از زیرمجموعه‌های گروه مپنا همزمان از دو دستاورد بزرگ در حوزه‌های حمل‌ونقل برقی و امنیت انرژی رونمایی کرد: «شارژر 600 کیلوواتی داخلی خودرو برقی با قابلیت شارژ همزمان چهار خودرو برقی و دو اتوبوس برقی» و «سامانه هوشمند ذخیره‌ساز انرژی سری TITAN با نام تجاری MAP-iON با ظرفیت 215 کیلووات ساعت».

این شارژر خودرو برقی که به عنوان نخستین شارژر تولید داخلی ایران با توان 600 کیلووات شناخته می‌شود، یک دستاورد بزرگ فناورانه و همچون قلبی تپنده برای ناوگان حمل‌ونقل برقی آینده است. 

رونمایی از شارژر DC دیواری جدید مناسب برای نصب در مناطق مسکونی، هتل‌ها، پارکینگ‌ها و ایستگاه‌های شارژ عمومی، رونمایی از شارژر قابل حمل 30 کیلوواتی مپنا برای طیف گسترده‌ای از پروتکل‌های شارژ خودروهای الکتریکی، آغاز تولید انبوه اتوبوس برقی «زیما» با دریافت پلاک ملی، افتتاح ایستگاه شارژ اتوبوس برقی پایانه هنگام و افتتاح ایستگاه شارژ اتوبوس برقی و تاکسی برقی پایانه کیانشهر تهران از مهمترین اقدامات اجرایی حوزه زیرساخت برقی سازی گروه مپنا در سال 1404 بوده است.

کسب و کار هوایی مپنا 

در ادامه دستاوردهای بخش حمل و نقل گروه مپنا، شرکت مهندسی هوایی مپنا در سال 1396 با ماموریت توسعه ظرفیت‌ها و توانمندی‌ها در زمینه‌ موتورهای هوایی تاسیس شد و با دارا بودن گواهینامه‌های Part145 (تعمیرات)، Part147 (آموزش) و Part21 (طراحی و ساخت)، بهره‌گیری از نیروی انسانی متخصص، اتکا به جوانان نخبه ایرانی، زیرساخت‌های پیشرفته و کارآمد، روش‌های مهندسی و ساخت استاندارد و استفاده از مواد اولیه و قطعات مورد تایید کیفی با استانداردهای هوایی، در راستای دستیابی به بالاترین سطح رضایت مشتریان خطوط هوایی گام برمی‌دارد.

اجرای تعمیرات بر روی هفت دستگاه موتور و ماژول CFM56 شرکت‌های برجسته هواپیمایی کشور از جمله ماموریت‌های سال گذشته این شرکت بود. 

اجرای تعمیرات بر روی سه دستگاه موتورJT8D ، اجرای چند مورد تعمیرات ماژول LPTموتورهای JT8D و HPCموتورهای CFM56و اجرای چهار مورد تعمیرات موتورهای Arriel و همچنین اجرای تعمیرات نزدیک به هزار قطعه از انواع قطعات موتورهای هوایی در کلاس‌های مختلف از دیگر دستاوردهای سال 1404 مپنا در صنعت هوایی بوده است. 

سال 1404 برای گروه مپنا، همراه با تحولات و پیچیدگی‌های کم‌سابقه بود؛ با این همه، این گروه توانست با اتکا به سرمایه انسانی متخصص، توان فنی بومی، مدیریت راهبردی و تطبیق‌پذیر و نگاهی آینده‌نگر، نه‌تنها چالش‌های پیش‌رو را با تدبیر و اثربخشی مدیریت کند، بلکه مسیر توسعه و پیشرفت را نیز با استحکام و اطمینان تداوم بخشد.

رونمایی از محصولات راهبردی، پیشبرد پروژه‌های مهم در حوزه‌های انرژی برق و آب، نفت و گاز، حمل‌ونقل، کشاورزی نوین و فناوری‌های نوظهور، در کنار تحولات ساختاری و اقدامات مؤثر در راستای تقویت زیست‌بوم نوآوری، نشان‌دهنده عزم راسخ مپنا برای حرکت در مسیر تاب‌آوری، نوآوری و توسعه پایدار است.

کارنامه سال 1404 گواه آن است که مپنا، فراتر از مواجهه صرف با دشواری‌ها، توانسته است از دل محدودیت‌ها، فرصت‌هایی تازه برای رشد، تحول و ارزش‌آفرینی خلق کند و جایگاه خود را به‌عنوان یکی از پیشرانان اصلی صنعت کشور، حتی در شرایط دشوار، بیش از پیش تثبیت سازد.

 

سال ۱۴۰۴؛ مپنا در مسیر تاب‌آوری، نوآوری و توسعه