بورس تهران از محدودیت معاملاتی تا بازگشایی؛ تداوم معاملات و رشد شاخص‌ها

مجتبی رستمی نوروزآباد، با اشاره به تحولات بازار سرمایه در اسفند 1404 و فروردین 1405 گفت: تحولات این 2مقطع، یکی از دوره‌های خاص بازار سرمایه ایران در سال‌های اخیر به شمار می‌رود. در این دوره، به دنبال جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، معاملات سهام برای مدتی متوقف شد و معاملات بازار به اوراق بدهی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله با درآمد ثابت محدود شد.

او افزود: اکنون و در تاریخ دهم خرداد 1405، با گذشت کم‌تر از 2 هفته از بازگشایی بازار سهام، داده‌های معاملاتی بورس تهران این امکان را فراهم کرده است که رفتار بازار در 3 مقطع متمایز مورد بررسی قرار گیرد. مقطع نخست، دوره محدود شدن معاملات به ابزارهای با درآمد ثابت است؛ مقطع دوم، دوره پس از آتش‌بس و پیش از بازگشایی بازار سهام و مقطع سوم، دوره پس از بازگشایی بازار.

مدیر آمار و تحلیل داده بورس تهران ادامه داد: مرور آمار این 3 مقطع نشان می‌دهد به‌رغم محدودیت‌های ایجاد شده در جریان معاملات، فعالیت بازار سرمایه متوقف نشد و پس از بازگشایی بازار سهام نیز شاخص‌ها و ارزش معاملات در سطحی قابل توجه قرار گرفتند.

رستمی نوروزآباد گفت: در نخستین مقطع مورد بررسی، همزمان با توقف معاملات سهام، امکان معامله اوراق بدهی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت برقرار بود. استمرار معاملات این ابزارها موجب شد بخشی از نیاز سرمایه‌گذاران به نقدشوندگی و مدیریت منابع مالی هم‌چنان از طریق بازار سرمایه تأمین شود. هم‌چنین امکان معامله برای بخشی از دارایی‌های مالی سرمایه‌گذاران هم‌چنان برقرار باشد و جریان معاملات در بازار تداوم پیدا کند.

نقش اوراق بدهی و صندوق‌های با درآمد ثابت پیش از بازگشایی بازار سهام

مدیر آمار و تحلیل داده بورس تهران با اشاره به آمار معاملات در فاصله پنجم فروردین تا بیست و هشتم اردیبهشت 1405 گفت: در این دوره، معاملات بازار هم‌چنان به اوراق بدهی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت محدود بود. بررسی آمار نشان می‌دهد که در این بازه زمانی، بیش از 165 میلیارد واحد از این ابزارها معامله شد و ارزش معاملات آن‌ها به حدود 487 همت رسید.

او افزود: این ارقام نشان می‌دهد حتی در غیاب معاملات سهام، بخش قابل توجهی از فعالیت بازار از طریق سایر ابزارهای مالی ادامه داشته است. حجم و ارزش معاملات ثبت شده در این دوره نیز بیانگر آن است که زیرساخت‌های معاملاتی بازار فعال بوده و امکان انجام معاملات برای سرمایه‌گذاران فراهم بوده است.

بازگشایی بازار سهام و از سرگیری معاملات تمامی ابزارها

رستمی نوروزآباد درباره مرحله بعدی تحولات بازار گفت: بازگشایی بازار سهام از بیست و نهم اردیبهشت 1405، سومین مقطع مورد بررسی را شکل می‌دهد. در این دوره، تمام ابزارهای مالی دوباره در دسترس سرمایه‌گذاران قرار گرفت و ترکیب معاملات بازار به شرایط متعارف نزدیک‌تر شد.

او ادامه داد: بررسی داده‌های معاملاتی نشان می‌دهد در فاصله بیست و نهم اردیبهشت تا دهم خرداد 1405، بیش از 440 میلیارد انواع اوراق بهادار در بورس تهران مورد معامله قرار گرفته و ارزش کل معاملات به بیش از 258 همت رسیده است.

رستمی نوروزآباد گفت: ورود پول حقیقی در بازار اول و دوم خرد به میزان 23 همت، بازگشت معاملات سهام در کنار تداوم معاملات سایر ابزارهای مالی، تصویری از بازگشت بازار به روال عادی فعالیت خود ارائه می‌کند. در این دوره، تمام بخش‌های بازار دوباره فعال شدند و فرآیند معاملات در همه ابزارهای مالی از سر گرفته شد.

بررسی شاخص‌های بازار

مدیر آمار و تحلیل داده بورس تهران با اشاره به تغییرات شاخص‌ها گفت: یکی از معیارهای مهم برای ارزیابی وضعیت بازار پس از بازگشایی، مقایسه شاخص‌ها با آخرین روز معاملاتی پیش از توقف بازار سهام است. براین اساس شاخص کل از 3 میلیون و 713 هزار و 956 واحد در ششم اسفند 1404، پس از بازگشایی و در 8 روز کاری به 4 میلیون و 236 هزار و 521 واحد در دهم خرداد 1405 رسیده است. شاخص کل بورس تهران در این دوره 522 هزار و 565 واحد افزایش یافته و رشدی معادل 14 درصد را ثبت کرده است.

رستمی نوروزآباد ادامه داد: در همین بازه زمانی، شاخص هم‌وزن از 952 هزار و 682 واحد به یک میلیون و 131 هزار و 969 واحد افزایش یافته است. رشد 179 هزار و 287 واحدی شاخص هم‌وزن معادل 19 درصد بوده که از رشد شاخص کل نیز فراتر است، در حالی که برخی از کارشناسان ریزش شاخص کل را پس از بازگشایی بازار سهام متصور بودند.

او تأکید کرد: بالاتر بودن نرخ رشد شاخص هم‌وزن نسبت به شاخص کل نشان می‌دهد افزایش قیمت‌ها صرفاً به تعداد معدودی از شرکت‌های بزرگ بازار محدود نبوده است، بلکه طیف گسترده‌تری از شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس نیز در این روند مشارکت داشته‌اند.

مدیر آمار و تحلیل داده بورس تهران در پایان خاطرنشان کرد: در مجموع، بررسی داده‌ها بیانگر آن است که بورس تهران در این دوره، ضمن حفظ امکان معامله در بخشی از ابزارهای مالی، پس از بازگشایی بازار سهام نیز روندی باثبات را تجربه کرده است. رشد 14 درصدی شاخص کل و 19 درصدی شاخص هم‌وزن نسبت به آخرین روز معاملاتی پیش از توقف بازار سهام، در کنار تداوم جریان معاملات در بازار اوراق بدهی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، از مهم‌ترین ویژگی‌های این دوره به شمار می‌رود.

بورس تهران از محدودیت معاملاتی تا بازگشایی؛ تداوم معاملات و رشد شاخص‌ها