نقشه راه همکاری‌های ایران و چین در سه حوزه راهبردی؛ تأکید بر انتقال فناوری، فقرزدایی و توسعه پایدار

به گزارش خبرنگار رصدبورس، نشست «حکمرانی جهانی و ارزش تجارب آن برای کشورهای در حال توسعه» با ابتکار بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین (CMG) و مشارکت جمعی از استادان دانشگاه، پژوهشگران و تحلیلگران ایرانی برگزار شد.

این برنامه با محوریت بررسی الگوهای توسعه پایدار و بلندمدت ایران و چین، در سه پنل تخصصی سیاسی، اقتصادی و محیط زیست برگزار شد و کارشناسان تلاش کردند ابعاد مختلف تجربه حکمرانی و توسعه چین را از منظر قابلیت استفاده در ایران مورد بررسی قرار دهند.

در این نشست، موضوعاتی همچون برنامه‌ریزی بلندمدت، جایگاه کشورهای در حال توسعه در نظام بین‌الملل، اصلاح ساختارهای اقتصادی، حمایت از تولید دانش‌بنیان، کاهش فقر و کنترل آلودگی هوا مورد بحث قرار گرفت.

از حکمرانی جهانی تا همکاری‌های راهبردی ایران و چین

در پنل نخست که به موضوع حکمرانی سیاسی و روابط بین‌الملل اختصاص داشت، سخنرانان بر اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت‌های تمدنی و تاریخی ایران و چین در گسترش مناسبات دوجانبه تأکید کردند.

رضا فرخی، پژوهشگر روابط بین‌الملل و دیپلماسی، با اشاره به پیشینه تمدنی دو کشور اظهار کرد: ایران و چین به دلیل برخورداری از سنت‌های فرهنگی و تاریخی ریشه‌دار، ظرفیت مناسبی برای تقویت همکاری‌های سیاسی و اقتصادی دارند.

وی با تحلیل تحولات نظام بین‌الملل و تأثیر استفاده از قدرت نظامی بر افکار عمومی جهان، معتقد است شرایط جدید می‌تواند فرصت بیشتری برای نقش‌آفرینی کشورهایی ایجاد کند که بر ابزارهای اقتصادی، دیپلماتیک و توسعه‌ای تأکید دارند.

فرخی با اشاره به ابتکار کمربند و جاده چین، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و ایجاد شبکه‌های همکاری اقتصادی را از نمونه‌های نقش‌آفرینی بین‌المللی این کشور دانست.

وی همچنین با اشاره به تحولات اخیر منطقه‌ای، بر این باور است که شرایط جدید می‌تواند زمینه تقویت همکاری‌های راهبردی ایران و چین را فراهم کند.

در ادامه این پنل، موضوع ثبات سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی بلندمدت در چین مورد توجه قرار گرفت.

کارشناسان با اشاره به نقش استمرار برنامه‌های اقتصادی در توسعه چین، بر ضرورت کاهش تصمیم‌گیری‌های مقطعی و تقویت هماهنگی میان نهادهای مختلف اجرایی در ایران تأکید کردند.

به اعتقاد سخنرانان، توسعه پایدار نیازمند ثبات قوانین، بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و ایجاد سازوکارهایی برای پیگیری مستمر برنامه‌های کلان است.

اقتصاد چین چگونه از فقرزدایی به توسعه صنعتی رسید؟

پنل دوم نشست به بررسی تجربیات اقتصادی چین و امکان استفاده از این الگوها در ایران اختصاص یافت.

در این بخش، تجربه چین در خروج بیش از 800 میلیون نفر از فقر مطلق طی چند دهه گذشته، به‌عنوان یکی از موضوعات اصلی مورد بحث قرار گرفت.

یکی از کارشناسان اقتصادی حاضر در نشست توضیح داد که سیاست‌های کاهش فقر در چین بر شناسایی هدفمند خانوارهای کم‌درآمد، برنامه‌ریزی محلی، توسعه تولید روستایی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی جدید استوار بوده است.

وی با اشاره به حرکت چین از سیاست‌های فقرزدایی هدفمند به سمت مفهوم رونق مشترک، تأکید کرد که توسعه طبقه متوسط و افزایش دسترسی خانوارها به فرصت‌های اقتصادی از محورهای مهم این رویکرد محسوب می‌شود.

در این بخش، استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی یکپارچه برای شناسایی خانوارهای کم‌درآمد و اتصال کسب‌وکارهای روستایی به تجارت الکترونیک از جمله تجربیات قابل بررسی چین عنوان شد.

همچنین پیشنهاد شد که نهادهای پژوهشی ایران و چین با تشکیل کارگروه‌های مشترک، زمینه مطالعه و بومی‌سازی سیاست‌های موفق توسعه‌ای را فراهم کنند.

برگزاری دوره‌های آموزشی برای مدیران جوان، تبادل کارشناسان و اجرای پروژه‌های آزمایشی در حوزه‌های انرژی، مسکن، حمل‌ونقل و کاهش فقر نیز از دیگر پیشنهادهای مطرح‌شده بود.

انتقال فناوری از مسیر بنگاه‌های کوچک و متوسط

حمیدرضا عباسی، پژوهشگر حوزه اقتصاد و مالی، در پنل اقتصادی با اشاره به تجربه چین در توسعه خوشه‌های صنعتی اظهار کرد: ایجاد شبکه‌های تولیدی متشکل از بنگاه‌های کوچک و متوسط، یکی از ظرفیت‌های مهم برای توسعه اشتغال و افزایش توان تولیدی است.

وی با اشاره به تجربه انتقال فناوری تجهیزات صنعتی از چین به ایران، تأکید کرد که فعالان اقتصادی می‌توانند با ارتباط مستقیم با مراکز صنعتی و فناوری خارجی، در بومی‌سازی دانش فنی نقش مؤثری ایفا کنند.

عباسی بر ضرورت توسعه آموزش‌های تخصصی، تقویت ارتباط میان اتاق‌های بازرگانی و ایجاد بسترهای همکاری مستقیم میان کسب‌وکارهای ایرانی و چینی تأکید کرد.

به گفته وی، توسعه خوشه‌های صنعتی و حمایت از بنگاه‌های کوچک می‌تواند در کنار افزایش تولید، زمینه ایجاد فرصت‌های شغلی و کاهش فقر را فراهم کند.

تولید فناورانه و هوش مصنوعی؛ محور تحول اقتصادی

بهنام ملکی، رئیس کانون دانش‌آموختگان اقتصاد ایران، در ادامه نشست با تأکید بر ضرورت عبور از تولید سنتی به سمت تولید دانش‌بنیان اظهار کرد: تجربه چین نشان می‌دهد که توسعه اقتصادی نیازمند حرکت به سمت فناوری‌های پیشرفته و افزایش بهره‌وری است.

وی با اشاره به نقش مناطق آزاد اقتصادی در جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال فناوری، گفت: چین توانسته با ایجاد مشوق‌های تولیدی، توسعه زیرساخت‌ها و اصلاح تدریجی سیاست‌های اقتصادی، زمینه گسترش فعالیت‌های صنعتی را فراهم کند.

ملکی توسعه صنایع پیشرفته، هوش مصنوعی، تولید هوشمند و هدایت منابع به سمت فعالیت‌های مولد را از محورهای مهم تجربه اقتصادی چین عنوان کرد.

وی همچنین با اشاره به اهمیت بهبود فضای کسب‌وکار در ایران، تأکید کرد که بهره‌گیری از تجربیات موفق سایر کشورها باید با مطالعات دقیق و متناسب با شرایط داخلی انجام شود.

در بخش دیگری از این پنل، یکی از پژوهشگران حوزه حکمرانی اقتصادی با اشاره به اهمیت اعتماد عمومی و ثبات تصمیم‌گیری، اظهار کرد: توسعه اقتصادی بدون ایجاد هماهنگی میان نهادهای اجرایی و اعتماد متقابل میان مردم و حاکمیت با چالش روبه‌رو خواهد شد.

وی تقویت ارزش پول ملی، توسعه صادرات غیرنفتی، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت همکاری‌های منطقه‌ای را از موضوعات مهم برای بهبود شرایط اقتصادی ایران دانست.

بانک مشترک و تسهیل روابط مالی؛ از پیشنهاد تا اجرا

در ادامه مباحث اقتصادی، مهدی خسروی، پژوهشگر اقتصادی، بر ضرورت استفاده از ظرفیت مناطق آزاد برای توسعه همکاری‌های تجاری و مالی تأکید کرد.

وی با اشاره به پیگیری‌های صورت‌گرفته برای راه‌اندازی یک بانک در مناطق آزاد کشور، اظهار کرد که به گفته او، بخشی از مراحل دریافت تأییدیه‌های مربوط به این طرح در دولت گذشته انجام شده، اما اجرای آن همچنان با موانعی مواجه است.

خسروی با تأکید بر اهمیت ایجاد سازوکارهای مالی و بانکی برای تسهیل تجارت خارجی، افزود: توسعه روابط اقتصادی ایران با چین و سایر کشورهای منطقه نیازمند زیرساخت‌هایی است که نقل‌وانتقال پول، تأمین مالی و مبادلات تجاری را تسهیل کند.

در جریان پرسش و پاسخ خبرنگاران نیز درباره موانع راه‌اندازی این بانک، منابع سرمایه‌گذاری و روند اجرایی طرح پرسش‌هایی مطرح شد.

همچنین موضوع ایجاد شرکت‌های مشترک، گسترش مشارکت سرمایه‌گذاران و تقویت ارتباط میان بازارهای سرمایه ایران و چین از دیگر محورهای مورد بحث بود.

محیط زیست؛ تجربه چین در کنترل آلاینده‌ها

سومین پنل نشست به بررسی چالش‌های محیط زیستی و تجربیات چین در مدیریت آلودگی هوا اختصاص داشت.

در این بخش، یکی از پژوهشگران حوزه محیط زیست با اشاره به تجربه چین در کاهش غلظت آلاینده‌های هوا اظهار کرد: این کشور در سال‌های گذشته با اجرای برنامه‌های گسترده، تلاش کرده است آثار زیست‌محیطی توسعه صنعتی را کاهش دهد.

وی با اشاره به اجرای طرح‌های گوگردزدایی از نیروگاه‌ها، نوسازی خودروهای فرسوده و گسترش ناوگان حمل‌ونقل برقی، این اقدامات را از جمله سیاست‌های مؤثر چین در کنترل آلودگی هوا دانست.

این پژوهشگر همچنین به سرمایه‌گذاری چین در انرژی‌های تجدیدپذیر و برنامه این کشور برای دستیابی به خنثی‌سازی خالص انتشار کربن تا سال 2060 اشاره کرد.

به گفته وی، استفاده از فناوری‌های نوین برای کنترل انتشار آلاینده‌های صنعتی و توسعه حمل‌ونقل پاک می‌تواند یکی از زمینه‌های مهم همکاری ایران و چین باشد.

وی همچنین با اشاره به تجربه چین در بیابان‌زدایی و مدیریت گردوغبار، بر ضرورت بررسی امکان انتقال و بومی‌سازی این فناوری‌ها در ایران تأکید کرد.

در این پنل مطرح شد که بهره‌گیری از تجربیات زیست‌محیطی چین می‌تواند به‌ویژه برای کلان‌شهرهای ایران که با مشکلات آلودگی هوا مواجه هستند، اهمیت داشته باشد.

رسانه‌ها؛ حلقه ارتباطی انتقال تجربیات

در بخش دیگری از نشست، پیام تصویری یکی از پژوهشگران و فعالان رسانه‌ای بخش فارسی رادیو و تلویزیون مرکزی چین برای حاضران پخش شد.

در این پیام، تجربه برنامه‌ریزی بلندمدت چین، توسعه زیرساخت‌های اقتصادی و گسترش همکاری‌های بین‌المللی مورد توجه قرار گرفت.

همچنین با اشاره به نقش رسانه‌ها در انتقال دانش و تجربه، از کارشناسان و پژوهشگران ایرانی دعوت شد تا دیدگاه‌های تخصصی خود را در زمینه حکمرانی و توسعه با مخاطبان این رسانه به اشتراک بگذارند.

برگزارکنندگان نیز اعلام کردند که این نشست می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد سکویی پایدار برای تبادل تجربیات میان ایران و چین باشد.

تأکید خبرنگاران بر ضرورت عملیاتی شدن توافقات و پیشنهادها

یکی از موضوعات قابل توجه در بخش پرسش و پاسخ، ضرورت تبدیل مباحث علمی و تخصصی به برنامه‌های اجرایی بود.

در این بخش، یکی از خبرنگاران با اشاره به اهمیت تجربیات مطرح‌شده، خواستار ارائه راهکارهایی شد که بتواند زمینه تبدیل گفت‌وگوهای علمی به کارگاه‌های عملی و پروژه‌های مشترک را فراهم کند.

در پاسخ، کارشناسان بر استفاده از ظرفیت مناطق آزاد، تقویت ارتباط بنگاه‌های اقتصادی، توسعه همکاری‌های فناورانه و ایجاد زیرساخت‌های مالی مشترک تأکید کردند.

همچنین برخی سخنرانان پیشنهاد کردند که همکاری‌های علمی و اقتصادی ایران و چین با تدوین برنامه‌های مشخص و اجرای طرح‌های آزمایشی در حوزه‌های منتخب دنبال شود.

در مجموع، مباحث سه پنل این نشست نشان داد که از نگاه کارشناسان حاضر، استفاده از تجربیات توسعه‌ای چین نیازمند توجه همزمان به اصلاح ساختارهای حکمرانی، تقویت تولید و سرمایه‌گذاری، توسعه فناوری و مدیریت چالش‌های محیط زیستی است.

بر این اساس، ایجاد ارتباط پایدار میان مراکز علمی، نهادهای اقتصادی، بخش خصوصی و رسانه‌های دو کشور می‌تواند یکی از مسیرهای تبدیل ظرفیت‌های مشترک ایران و چین به همکاری‌های اجرایی و بلندمدت باشد.