فرهاد نیلی: در جنگ فرسایشی، نقدینگی از سودآوری مهم‌تر است

به گزارش رصدبورس، فرهاد نیلی اقتصاددان و استاد دانشگاه  در نخستین همایش «تمدن‌تد» که به همت شرکت تامین سرمایه تمدن با محوریت تاب‌آوری شرکت‌ها در اقتصاد امروز، عوامل تهدیدکننده فعالیت بنگاه‌های ایرانی و راهکارهای افزایش مقاومت آن‌ها در برابر شوک‌های اقتصادی را تشریح کرد.

وی گفت: فشار بر بنگاه‌ها از چهار مسیر اصلی وارد می‌شود؛ افزایش هزینه و ریسک تولید، کاهش درآمد، اختلال در جریان نقد و افت تقاضا برای محصولات. ناترازی انرژی و محیط‌زیست، نااطمینانی ناشی از جنگ، محدودیت‌های زنجیره تأمین، مشکلات مالی دولت و کاهش قدرت خرید خانوارها، این چهار مسیر را فعال کرده‌اند.

به گفته نیلی، افت درآمد خانوار و افزایش فقر باعث شده تعداد بیشتری از مردم خرید کالاهای غیرضروری و بادوام را به تعویق بیندازند. در چنین شرایطی، بنگاه‌های تولیدکننده مواد غذایی با شرکت‌های فعال در حوزه مبلمان، لوازم خانگی یا سایر کالاهای بادوام وضعیت یکسانی ندارند و هر بنگاه باید شدت شوک واردشده به بازار خود را جداگانه ارزیابی کند.

بنگاه‌ها باید مدل کسب‌وکار خود را بازطراحی کنند

مدیرعامل شرکت رهنمان با بیان اینکه جنگ وارد مرحله‌ای فرسایشی شده است، افزود: ترجمه اقتصادی این وضعیت، رقابت میان میزان تاب‌آوری بنگاه‌هاست. شکست یک شرکت فقط به همان بنگاه محدود نمی‌شود و می‌تواند از مسیر مطالبات، بدهی‌ها و قراردادها به سایر اعضای زنجیره منتقل شود.

وی تأکید کرد: اقتصاد ایران وارد شرایطی شده که مقایسه آن با دوره‌های گذشته نمی‌تواند مبنای مطمئنی برای تصمیم‌گیری باشد. شرکت‌ها باید متناسب با موقعیت خود، شدت و ماندگاری شوک‌ها را بسنجند و اگر بازار یا ساختار کسب‌وکار تغییر کرده است، مدل فعالیت خود را به‌موقع بازطراحی کنند.

نیلی مهم‌ترین اولویت بنگاه‌ها را مدیریت سرمایه در گردش دانست و گفت: ممکن است شرکتی فروش و سود مناسبی داشته باشد، اما به دلیل طولانی‌شدن چرخه تبدیل وجه نقد، با کمبود نقدینگی زمین‌گیر شود.

وی افزود: در شرایط نااطمینانی، بُعد زمان حتی از مبلغ ریالی مهم‌تر می‌شود؛ زیرا دریافت مبلغی کمتر در زمان حال ممکن است از دریافت مبلغی بیشتر در آینده ارزشمندتر باشد. بنابراین شرکت‌ها باید برای وصول سریع‌تر مطالبات، افزایش مهلت پرداخت بدهی‌ها و آزادسازی منابع از درون ترازنامه مذاکره کنند.

به گفته وی، استفاده از بازار بدهی تا زمانی که امکان آن وجود دارد، تأمین مالی زنجیره‌ای، مدیریت موجودی و ذخایر احتیاطی و بررسی فرصت‌های ادغام یا همکاری میان شرکت‌ها، از ابزارهای افزایش تاب‌آوری بنگاه‌هاست.

نیلی در پایان بر ضرورت حفظ زنجیره تأمین تأکید کرد و گفت: حمایت از یک شریک تجاری معتبر که در شرایط فعلی با مشکل نقدینگی مواجه شده، فقط اقدامی حمایتی نیست؛ بلکه تصمیمی برای حفظ بقای خود شرکت و کل زنجیره محسوب می‌شود.

وی افزود: اگر یکی از حلقه‌های اصلی زنجیره از فعالیت خارج شود، سایر بنگاه‌ها نیز آسیب خواهند دید؛ بنابراین شرکت‌های بزرگ باید در دوره بحران، مسئولیت بیشتری برای حفظ اعضای معتبر اما آسیب‌پذیر زنجیره بر عهده بگیرند.