بازار آنلاین طلا در مسیر بلوغ؛«اعتماد، تنظیمگری هوشمند و زیرساخت قابل حسابرسی» سه ضلع توسعه پایدار
به گزارش رصدبورس، پنل تخصصی «تحلیل فرصتها و تهدیدهای بازار آنلاین طلا و فلزات گرانبها» همزمان با رویداد رونمایی از استراتژی و هویت بصری جدید برند داریک برگزار شد.
در این نشست آرش سروری بهعنوان مجری و تسهیلگر رویداد، میزبان ایرج نیازی، معاون بانکداری شرکتی بانک ملی؛ رضا الفتنسب، رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی؛ سید محمود شریانی، نایبرئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران و عبدالرضا عسکرخانی، مدیرعامل داریک بود.
تجربه بانک کارگشایی؛ وقتی نگهداری طلای مردم به دغدغه اصلی تبدیل شد
ایرج نیازی با مرور تجربه ورود بانک کارگشایی به همکاری با پلتفرمهای طلا گفت نخستین مواجهه جدی او با این مدل کسبوکار به سال 1402 بازمیگردد؛ زمانی که هنوز چارچوبهای نظارتی و مقرراتی این حوزه به شکل فعلی وجود نداشت.
به گفته وی، آنچه در آن مقطع اهمیت داشت، اصرار کسبوکار بر این بود که طلای متعلق به مردم در اختیار مستقیم پلتفرم باقی نماند و در یک محیط امن بانکی نگهداری شود.
نیازی تأکید کرد وظیفه شبکه بانکی صرفاً پرداخت تسهیلات نیست و بانک میتواند با ایجاد زیرساخت امن و قابل اعتماد، زمینه توسعه کسبوکارهای جدید را نیز فراهم کند.
وی با اشاره به توسعه این همکاری افزود اکنون طلای تعداد قابل توجهی از پلتفرمهای فعال این حوزه در بانک کارگشایی نگهداری میشود و این مدل میتواند بخشی از ریسک بازار را کاهش دهد.
اعتماد، مهمتر از فناوری
معاون بانکداری شرکتی بانک ملی یکی از مهمترین مؤلفههای بازار آنلاین طلا را اعتماد عمومی دانست.
به اعتقاد وی، فناوری هر اندازه پیشرفته باشد، بدون اطمینان مردم از موجود بودن طلای خریداریشده و محل نگهداری آن، نمیتواند به تنهایی موجب توسعه پایدار بازار شود.
نیازی همچنین بر ضرورت رتبهبندی پلتفرمها تأکید کرد و گفت مردم باید بتوانند تشخیص دهند هر پلتفرم با چه سطحی از ریسک، چه میزان پشتوانه و چه سازوکار نگهداری و تسویهای فعالیت میکند.
الفتنسب: کسبوکار شفاف باید حمایت شود، نه گرفتار تعدد نهادهای نظارتی
رضا الفتنسب با اشاره به تعدد نهادهایی که در حوزه کسبوکارهای آنلاین مداخله یا نظارت دارند، گفت پلتفرمهای شفاف نباید درگیر رفتوآمد میان مجموعهای از دستگاههای مختلف شوند.
وی از دادستانی، وزارت صمت، تعزیرات، پلیس فتا، بانک مرکزی، اتاق اصناف و سایر نهادها بهعنوان بخشی از بازیگران نظارتی این حوزه یاد کرد و تأکید داشت مسئله اصلی، نبود نظارت نیست؛ بلکه نیاز به هماهنگی و مسئولیتپذیری روشن میان نهادهاست.
الفتنسب همچنین درباره فعالیتهای مبتنی بر بلاکچین و برخی مدلهای جدید کسبوکار گفت هنوز در بخشی از این حوزهها امکان صدور مجوز صنفی فراهم نشده و نیاز است حاکمیت تکلیف چارچوب فعالیت آنها را مشخص کند.
نظارت دستی دیگر پاسخگو نیست
رئیس اتحادیه کشوری کسبوکارهای مجازی با اشاره به ماهیت شبانهروزی معاملات آنلاین طلا، گفت نظارت سنتی و دستی نمیتواند پاسخگوی بازاری باشد که در تمام ساعات شبانهروز و همزمان با نوسانات جهانی طلا فعالیت میکند.
از نگاه وی، راهکار اصلی، ایجاد سامانه نظارت برخط است؛ سامانهای که بتواند موجودی واقعی طلا، حجم معاملات و تعهدات پلتفرمها را در لحظه رصد کند.
وی معتقد است اگر چنین زیرساختی ایجاد شود، بازار آنلاین طلا ظرفیت رشد بسیار بیشتری خواهد داشت.
بازار سنتی: با فناوری مخالف نیستیم، اما قواعد باید شفاف باشد
سید محمود شریبانی نیز تأکید کرد بازار سنتی طلا مخالف حرکت به سمت فضای آنلاین نیست، اما توسعه این بازار باید بر پایه قواعد روشن صورت گیرد.
وی گفت بخش مهمی از نگرانی فعالان سنتی به مسائلی مانند فروش طلای آبشده، سکههای پارسیان، فروشهای اقساطی و فعالیت برخی مجموعههای فاقد چارچوب مشخص بازمیگردد.
شریبانی با تأکید بر اینکه فضای بازار در حال تغییر است، افزود نمیتوان در برابر حرکت دنیا به سمت تجارت آنلاین ایستاد و مهمتر از مخالفت یا موافقت، کاهش فاصله میان سنت و مدرنیته است.
وی پیشنهاد کرد نشستهای تخصصی مشترک میان اتحادیه طلا و جواهر، اتحادیه کسبوکارهای مجازی و فعالان پلتفرمی افزایش پیدا کند تا به جای تقابل، مسائل فنی و حقوقی در فضای کارشناسی حل شود.
سکه پارسیان، طلای آبشده و فروش اقساطی؛ دغدغههای بازار سنتی
در بخش پرسش و پاسخ، برخی از فعالان بازار درباره تفاوت میان مقررات رسمی و رویههای واقعی بازار سؤال کردند.
موضوع فروش طلای آبشده، استاندارد وزن سکههای پارسیان و فروش اقساطی از جمله مسائل مطرحشده بود.
شریبانی در پاسخ گفت تغییر ذائقه مردم و افزایش تورم سبب شده تقاضا برای برخی اشکال سرمایهگذاری در طلا افزایش پیدا کند و این تحول بر بازار مصنوعات نیز اثر گذاشته است.
وی تأکید کرد مقررات باید بهگونهای باشد که فعالیتهای مجاز برای همه بازیگران با شرایط یکسان تعریف شود و با تخلف نیز بهصورت پیشگیرانه برخورد شود.
چرا پلتفرم فروشنده نباید خود نگهدارنده طلا باشد؟
عبدالرضا عسگرخانی یکی از مهمترین ریسکهای ساختاری بازار آنلاین طلا را تداخل میان فروش و نگهداری دارایی مشتریان دانست.
به گفته مدیرعامل داریک، اگر پلتفرمی هم فروشنده طلا باشد و هم خود مسئول نگهداری همان طلا، امکان ایجاد تضاد منافع وجود خواهد داشت.
وی گفت از ابتدا در طراحی مدل داریک تلاش شده این دو نقش از یکدیگر جدا شوند و طلای مشتریان در ساختاری مستقل و قابل نظارت نگهداری شود.
عسگرخانی همین موضوع را نقطه آغاز ایده «انبار هوشمند فلزات گرانبها» عنوان کرد.
انبار هوشمند؛ از نگهداری فیزیکی تا کنترل لحظهای تعهدات
مدیرعامل داریک توضیح داد انبار هوشمند صرفاً یک فضای فیزیکی برای نگهداری طلا نیست، بلکه باید امکان تطبیق لحظهای میان طلای موجود و میزان تعهد ایجادشده در پلتفرم را فراهم کند.
به گفته وی، در چنین مدلی نهاد ناظر میتواند بداند چه میزان طلا فروخته شده، چه مقدار دارایی در خزانه وجود دارد و آیا میان موجودی و تعهدات پلتفرم تطابق کامل برقرار است یا خیر.
وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت 24 ساعته پلتفرمها و نوسانات قیمت جهانی طلا گفت بخش مهمی از معاملات در پلتفرمها بر پایه عرضه و تقاضای کاربران شکل میگیرد و مدیریت سفارشها و دامنه قیمت باید به شکلی انجام شود که پلتفرم خود به طرف اصلی ریسک بازار تبدیل نشود.
طلای موجود در خزانهها چگونه میتواند وارد چرخه تولید شود؟
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در پنل، موضوع مولدسازی طلا بود.
ایرج نیازی معتقد است نقش بانک نباید صرفاً به نگهداری دارایی محدود شود و میتوان با استفاده از ابزارهای تعهدی و بانکی، بخشی از ظرفیت طلای موجود را در خدمت تولید مصنوعات، صادرات و توسعه صنعت قرار داد.
از این منظر، خزانهداری زمانی ارزش افزوده بیشتری ایجاد میکند که علاوه بر حفظ امنیت دارایی، بتواند به توسعه اقتصاد واقعی صنعت طلا نیز کمک کند.
جمعبندی پنل؛ آینده بازار در گرو یک «مثلث متوازن»
در بخش پایانی پنل، ایرج نیازی جمعبندی مباحث را در قالب یک چارچوب سهضلعی مطرح کرد.
به گفته وی، آینده پایدار بازار آنلاین طلا در گرو ایجاد «مثلث متوازن اعتماد اقتصادی، تنظیمگری هوشمند و زیرساخت فنی قابل حسابرسی» است و هیچکدام از این سه ضلع به تنهایی برای توسعه بازار کافی نیستند.
از یک سو، اعتماد مردم باید با نگهداری امن دارایی و شفافیت تعهدات حفظ شود؛ از سوی دیگر، تنظیمگری باید به جای ایجاد موانع متعدد، امکان نظارت مؤثر و سریع را فراهم کند و در ضلع سوم، زیرساخت فنی باید به شکلی طراحی شود که موجودیها، معاملات و تعهدات در هر لحظه قابل رصد و حسابرسی باشند.
رضا الفتنسب نیز در جمعبندی خود بر حمایت از کسبوکارهای شفاف و کاهش پراکندگی در تصمیمگیری تأکید کرد و گفت نوآوریهایی مانند انبار هوشمند میتوانند بخشی از خلأهای موجود بازار را پوشش دهند، مشروط بر آنکه مقررات نیز همگام با فناوری حرکت کند.
سید محمود شریبانی آینده بازار را در گفتوگوی بیشتر میان بخش سنتی و آنلاین دانست و تأکید کرد حرکت اقتصاد به سمت فضای دیجیتال اجتنابناپذیر است؛ بنابراین بهتر است دو بخش به جای تقابل، از دانش و تجربه یکدیگر استفاده کنند.
عبدالرضا عسگرخانی نیز تأکید کرد هدف از برگزاری چنین پنلهایی، نزدیک کردن همین دو دیدگاه است؛ چراکه توسعه صنعت طلا در فضای آنلاین بدون استفاده همزمان از تجربه بازار سنتی، تخصص کسبوکارهای دیجیتال و زیرساخت بانکی امکانپذیر نخواهد بود.
بازار آنلاین طلا در آستانه یک مرحله تازه
آنچه از مجموع سخنان اعضای پنل برمیآید، این است که بازار آنلاین طلا دیگر صرفاً با مسئله «خرید و فروش اینترنتی» روبهرو نیست. موضوع اصلی اکنون ایجاد معماری قابل اعتماد برای نگهداری دارایی، نظارت برخط، رتبهبندی پلتفرمها و تعریف مسئولیت روشن برای بانک، اتحادیهها، پلتفرمها و نهاد ناظر است.
اگر این اجزا در کنار یکدیگر قرار گیرند، بازار آنلاین طلا میتواند از مرحله رشد سریع و پراکنده عبور کرده و به بازاری شفافتر، قابل حسابرسیتر و کمریسکتر برای سرمایه مردم تبدیل شود.
.gif)
0 دیدگاه